Question

Hvað er seildýr?

Asked By

Heimir Rafn, f.1982

Answer

Seildýr (Chordata) eru ein af fylkingum dýraríkisins. Seildýr eru fjölbreytilegur hópur dýra sem deila með sér mörgum sameiginlegum einkennum. Það bendir til þess að þessi dýr eigi sér sameiginlegan forföður. Helsta sameiginlega einkennið er hryggstrengur eða seil, með baklægum holum taugastreng og fleiri fósturfræðilegum einkennum. Baklægi taugastrengurinn er til staðar á fullorðinsstigi meðal hryggdýra (Vertebrata) en kemur fyrir á einhverjum stigum í þroskaferli annarra seildýra. Seilin verður að hrygg og hauskúpu hjá hryggdýrum.

Fylkingin greinist í þrjár undirfylkingar. Í þeirri fyrstu eru möttuldýr (Tunicata eða Urochorda). Þetta eru sjávarhryggleysingjar og má nefna tegund eins og sæsveppi.

Önnur undirfylkingin er tálknmunnar (Cephalochordata) sem eru smáar sjávarlífverur sem minna mjög á lirfur vankjálka (Agnatha) sem er fiskaætt. Í þessari undirfylkingu eru aðeins um 25 tegundir.

Þriðji hópurinn eru hryggdýr (Vertebrata). Þessi undirfylking greinist í fiska, eðlur, froskdýr, fugla og spendýr.

Talið er að seildýr hafi komið fram fyrir meira en 600 milljónum ára. Elstu fulltrúar fylkingarinnar voru aðeins með mjúka vefi sem varðveittust illa í jarðlögum og því eiga vísindamenn erfitt með að tímasetja nákvæmlega hvenær fyrstu seildýrin komu fram í jarðsögunni. Steingerðar leifar allra undirfylkinganna hafa fundist í 500 milljón ára gömlu bergi frá Kambríum-tímabilinu. Steingerð hryggdýr eru hins vegar mun algengari í 400 milljón ára gömlum jarðlögum og það túlka vísindamenn sem mikla tegundarútgeislun þessara dýra. Í þeim jarðlögum finnast aðallega ýmsar tegundir fiska sem þróuðust í fyllingu tímans meðal annars í önnur hryggdýr.

Myndirnar sýna tvo ólíka fulltrúa fylkingar seildýra; tálknmunna og afrískan fíl.


Myndin af tálknmunnanum er fengin af vefsetri Steingervingasafns Berkley háskóla
Myndin af fílunum er fengin af vefsetrinu Elehost.com

Um þessa spurningu

Dagsetning

Published20.4.2001

Citation

Jón Már Halldórsson. „Hvað er seildýr?“. The Icelandic Web of Science 20.4.2001. http://visindavefur.is/?id=1520. (Skoðað 5.9.2010).

Author

Jón Már Halldórsson



Search